Van deze crisis gaan we niets leren. De crisis zijn we namelijk zelf. We willen graag een eigen huis, auto voor de deur, vakantie en een leuk leven.

Geld is in zichzelf niks waard, maar krijgt de waarde die wij eraan geven.

Door de hebzucht van het volk,zijn de bankieren steeds vindingrijker moeten worden om mee te kunnen in de vaart der volkeren. Het is een wereldwijd probleem.

Daar kunnen we als Nederland niet zomaar uitstappen. Als wij het niet doen, dan doen ze het wel in een ander land, maar geldcreatie moet er komen.

Alchemisten wilden vroeger goud uit lood maken. Bankiers zijn de nieuwe alchemisten, maar zonder bankiers geen welvaart. En dus moeten we eerst bij onszelf beginnen.

Ik ben het met bird eens dat we van deze crisis niets gaan leren maar niet met de achterliggende gedachte. We gaan niets van deze crisis leren omdat we gewoon niet van onze fouten leren.

Zoals Marcel Bernard al zegt, deze crisis vertoont beangstigende overeenkomsten met de Grote Depressie. De oorzaak was iets anders. Het geloof in de industrie en de economie was zo groot dat mensen geld gingen lenen om aandelen in bijvoorbeeld de autoindustrie te kopen terwijl het eigenlijk helemaal niet goed ging. Toen de industrie ineenklapte en daarmee de aandelen van de bedrijven het papier niet meer waard waren waarop ze gedrukt waren, werden de banken op 3 manieren gepakt:
- De bedrijven hadden leningen uit staan die niet terugbetaald konden worden.
- Veel banken hadden als bedrijf ook geïnvesteerd in de industrie.
- Veel burgers hadden nu zoveel geld geleend dat ze geen enkele lening terug konden betalen, ook die aan de banken niet.
Daardoor ging de situatie van kwaad tot erger en ontstond er een vicieuze cirkel die uitmondde in een neerwaartse spiraal voor feitelijk de gehele wereld.

De oorzaken voor de huidige crisis zijn duidelijker: Hypotheken verstrekt aan partijen die daarvoor eigenlijk niet in aanmerking kwamen en graaigedrag van bankiers. Geen ketenverval zoals in 1929 maar twee duidelijke oorzaken waarvan van te voren te voorspellen was dat dat fout zou gaan.

De verschillen zijn echter lang niet zo belangrijk als de overeenkomsten: langdurig negeren van de problemen, bagataliseren van de problemen, verborgen armoede en uiteindelijk het omvallen van banken.
Dat hebben we inmiddels gehad. Tegelijk zien we dingen die samenhangen met pogingen de crisis de baas te worden, zoals de New Deal van Roosevelt, de financieringsplannen vanuit de VS naar Europa en hard ingrijpen van de overheden. We hebben nu genationaliseerde banken, bedrijven aan geldinfusen en banken die zoveel geld hebben gekregen van de overheid dat ze zich moeten doodschamen het woord "bonus" zelfs nog maar te denken.

Maar het angstigste moet nog komen.
Eind 1930, begin 1931 liet de economie wereldwijd een herstel zien. De problemen van de crisis waren overwonnen; het kaf was van het koren gescheiden en bedrijven begonnen langzaam aan te dromen van een tijd na de crisis. Echter, de recessie zette door omdat niemand meer geld te besteden had. De schulden waren zo hoog opgelopen dat mensen al blij waren als ze 5 van de 7 dagen in de week te eten hadden. En zo gingen gezonde bedrijven alsnog ten onder want zonder klanten kun je als bedrijf het hoofd niet boven water houden. Een nieuwe neerwaartse spiraal ontstond omdat meer en meer mensen die de oorspronkelijke beurskrach hadden weten te overleven alsnog hun baan kwaijtraakten en daardoor geen geld meer te besteden hadden.
Nu zien wij ook een licht herstel van de economie. De crisis heeft ons land niet zo hard getroffen dat we aan de rand van de afgrond staan maar andere landen wel. Het evenwicht is zeer wankel en een klein duwtje is alles wat nodig is om een herhaling te krijgen van de Grote Depressie.

De Grote Depressie eindigde in feite op 7 december 1941 met de Japanse aanval op Pearl Harbor. De Grote Depressie is tevens ook het opstapje voor Adolf Hitler naar de macht geweest en we weten hoe dat is geëindigd. Laten we dus hopen dat we ditmaal een depressie kunnen voorkomen. Europa overleeft niet nog een oorlog.

Van de vorige grote crisis hebben we kennelijk niets geleerd. Gaan we wel wat leren van deze crisis? Dit lijkt mij, samengevat, de vraag, die Marcel Benard stelt.

Deze vraag (in het algemeen de vraag: 'zal de mens ooit iets leren van de geschiedenis?') impliceert, dat er een manier moet zijn om te voorkomen dat een dergelijke situatie zich ooit weer zal voordoen. Ik waag dat te betwijfelen. Ik denk dat deze vraagstelling onder meer voortkomt uit de menselijke neiging tot het zoeken naar een zondenbok. Als het immers voorkomen had kunnen worden, moet er een schuldige zijn. Een ander mechanisme dat eraan ten grondslag ligt, is wellicht de menselijke behoefte aan contrôle over zijn leven en leefomgeving. De gedachte dat we zouden kunnen leren van de geschiedenis, zou immers betekenen, dat we onze levens en omstandigheden kunnen beheersen.

Naar mijn mening, echter, valt aan een zekere golfbeweging, met daarin dus ook, soms diepe, dalen, niet te ontkomen.

Daarenboven trekt de mens vooral die lessen uit het verleden, die in het verlengde van zijn eigenbelang liggen. Het algemeen belang is slechts voor weiningen werkelijk prioriteit. Simpel gesteld: de mens zal slechts zelden de les trekken, bepaalde dingen niet meer te willen of te doen, maar veeleer proberen, met het verleden in het achterhoofd, er deze keer wèl mee weg te komen.