De Nederlandse overheid heeft onder leiding van Rouvoet en daarvoor staatssecretaris Ross de schouders gezet onder een verantwoord jeugd- en gezinsbeleid. Het is met recht een verademing, dat er weer gesproken mag worden over het belang van relaties en de verantwoordelijkheden die komen kijken bij de opvoeding van kinderen. Daarom is het te waarderen dat de overheid allerlei stimulerende maatregelen bedenkt om te werken aan ‘sterkere gezinsverbanden’. De zorg voor het gezin wordt ons echter aangeboden vanuit de gedachte dat de rechten van het individuele kind gewaarborgd moeten zijn. In een ideaal Nederland hebben alle kinderen gelijke kansen om een goed leven te leiden. Zo niet, dan komt de overheid om de hoek zetten. Door middel van een elektronisch kinddossier en nauwgezette wetgeving houdt de overheid - bijgestaan door zorgprofessionals - een rechtvaardige start van individuen in de gaten.

Het is zeer de vraag of Rouvoet en de zijnen geen zand in de ogen is gestrooid door feministisch liberale denkers, wanneer hij de rechten van het kind centraal stelt ten koste van de vrijheid en eigen zelfstandigheid van het gezin. Feministische denkers over de implementatie van rechtvaardigheid in een samenleving hebben terecht gewezen op de ongelijke kansen van individuen in een gezin. Zij delen met de christelijk-sociale traditie, dat de scheiding tussen publiek en privaat domein misleidend is, omdat politieke besluiten doorwerken op de vormgeving van het gezin. Eind jaren tachtig schreef de feministe Susan Okin in haar boek Justice, gender and the family dat de ongelijkheid tussen beide seksen zou blijven bestaan, zolang het gezin politiek als een onaantastbare sfeer wordt behandeld. In haar optiek zou de overheid zich actief moeten mengen in de gezinsopvoeding, zodat er gelijke kansen aanwezig zijn voor alle kinderen. Inmiddels wordt deze agenda uitgevoerd.

De overheid trekt teveel verantwoordelijkheid naar zich toe, wat ten koste zal gaan van de vrijheid om zelf als gezin te bepalen welke waarden en normen je aan je kinderen wilt meegeven. Nu is dit nog in het voordeel van culturele minderheden, zoals de christelijke, maar het is aannemelijk dat dit in de toekomst bij een andere regeringscoalitie zal veranderen. Als de overheid dan de liberale gelijkheidsdoctrine gaat opleggen aan het gezin, zijn we weer terug in de tijd van Groen en Kuyper.

Maarten Vogelaar