Het werd bijna bij toeval bekend, de plastic soep in de Stille Oceaan. Een oceanograaf voer er doorheen, terwijl normaal gesproken geen zeiler daar komt. Nu is de soep heet, mede door het boek van onze landgenote Jesse Goossens. Als je het op je in laat werken is het nauwelijks voorstelbaar. De verschillende stromingen binnen de oceanen hebben inmiddels een brij van plastic afval bij elkaar gebracht ter grootte van tweemaal de Verenigde Staten. De stukken plastic blijven zich delen totdat een derrie overblijft zo fijn als plankton. Niet uit de zee te vissen en het vergaat ook niet. Vissen eten dit vervolgens zodat het in de voedselketen komt.

Een groot drama is het, waarvan ik tot voor kort niet wist. Een oplossing voor het afval dat al in het water ligt lijkt er nog niet te zijn. Een eerste stap is dan natuurlijk zorgen dat er niet meer bij komt. Zo zijn de plastics die nu gebruikt worden te vervuilend, terwijl het technisch mogelijk is om schonere, beter afbreekbare producten te maken. En het dumpen van afval in de zee, dat moet meer worden tegen gegaan. Maar hoe dwing je partijen in een vrije markt om schoner en zuiniger met verpakking, plastic, afval om te gaan?

Deze problematiek deed me terugdenken aan de verpakkingsbelasting. Dit is een onderdeel van de vergroening van het fiscale stelsel, de ChristenUnie was één van de voorvechters hiervan. Het idee is simpel: door een belasting in te voeren op verpakkingen wordt de verspilling van plastics door overdadige verpakkingen tegengegaan. Maar wat gaf dat een problemen! Veel te ingewikkeld, veel te veel administratieve lasten voor bedrijven. Het toonde weer eens hoe lastig het is om te sturen door middel van het fiscale stelsel.

Wat ondertussen te doen? Voor een mondiaal probleem als dit moeten ook mondiaal afspraken gemaakt worden. Zoals: een verplichting voor het overschakelen op milieuvriendelijker plastics. Strenger straffen van lozingen in zee. En dan nog een afspraak op micro niveau: zullen we vandaag maar beginnen met het gescheiden inzamelen van plastic?

Peter de Kluijver