Deze morgen was ik op bezoek bij een reclasseringswerker van Bureau Jeugdzorg Amsterdam. Zij werkt met heel veel jongeren die in de fout zijn gegaan, soms voor de eerste keer, soms ook als voor de zoveelste keer. Het is haar taak die mensen terug te begeleiden naar een normaal leven. Ik vroeg haar of zij niet moe wordt van jongeren voor wie ze zich elke keer hard maakt voor de rechter (‘deze keer werkt hij echt mee, het zal niet weer gebeuren, zet hem niet in de gevangenis’) en die haar dan vervolgens toch teleurstellen door weer in het oude gedrag te vallen. Ze bevestigde dat. En toch zei ze altijd te blijven geloven in iets goeds in die jongens, en daar ging ze altijd naar op zoek, om vervolgens te proberen dat te cultiveren, om het de plaats in te laten nemen van de slechte kanten. Ik vond het fantastisch om te zien dat zij op die manier in haar werk staat, en om te horen dat ze daar ook vaak successen mee boekt.

Gelovend in het goede in de mens, een nieuwe kans voor iedereen en mij bewust van de desastreuze uitwerking die een gevangenisstraf soms op een leven kan hebben, verliet ik het kantoor. Ik liep naar de metro, en checkte daar in bij de poortjes in met mijn ov-chipkaart. Ik ben inmiddels aardig aan dat ding gewend, dus dat ging met een zekere nonchalance. Tegenover mij ging een andere jongen naar binnen, met dezelfde nonchalance. Alleen dan niet met behulp van de ov-chipkaart, maar door de deurtjes met drie fikse trappen te vernielen. Luid piepend protesteerden zij, maar het mocht niet baten. Doodgemoedereerd, kauwgom kauwend en zich niets aantrekkend van mij en mijn verbijsterde blik, liep de jongen naar boven. Hij zag er wel wat gevaarlijk uit, ik was alleen, en heb bovendien wel eens eerder klappen gehad, dus ik heb (laf) gezwegen. Maar ik heb niet vaak zo’n hevige opwelling van woede en verbijstering als op dat moment. Stelen (van de andere reizigers, of anders van de belastingbetaler, door zwart te rijden) en vandalisme waren in enkele seconden gebeurd. Maar vooral: voor deze jongen was het echt de normaalste zaak van de wereld, en duidelijk een weloverwogen keuze: zo reis ik met het openbaar vervoer. Door mijn hoofd buitelden de zwaarste straffen over elkaar heen.

Ik wilde op dat moment liever niet terugdenken aan de reclasseringswerker, vond dat daar geen plaats voor was. Toch deed ik het. Hoe zou zij hierover gedacht hebben? Waarschijnlijk zou zij ook voor deze jongen haar best blijven doen, en in hem blijven geloven. Ik denk dat ze daar gelijk in heeft, maar vind het soms wel heel erg moeilijk om die gedachte vast te houden.

Hugo Scherff

P.S. Excuses voor het gebrek aan pointe in het verhaal, maar ik wilde het wel graag kwijt.