helemaal eens. Bedrijven die het niet trekken gaan failliet. Dat geeft kansen voor de overige bedrijven. Dat proces moet je niet verstoren.
Banken moeten ook zodanig worden omgevormd dat deze failliet kunnen gaan, zonder dat de economie onderuit gaat. Er moet een wereldwijd verbod op staatssteun komen. (klinkt niet realistisch, maar wel ideaal)

Een bedrijf als General Motors is te groot geworden om zonder problemen failliet te kunnen gaan; ze trekken teveel andere bedrijven mee in hun val en een faillissement leidt dus tot een algehele crisis. Dat is de manier waarop het in 1929 mis is gegaan. Mensen vertrouwden teveel op het marktmechanisme en kwamen er tot hun verbazing achter dat ten tijde van crisis het marktmechanisme niet werkt. Dit vertrouwen heeft geleidt tot een Depressie die ruim 15 jaar geduurd heeft en de directe aanleiding vormde voor de Tweede Wereldoorlog. Willens en wetens dat proces laten herhalen is nog minder wenselijk dan staatssteun.

Daarnaast is, in het geval van GM, de schade helemaal niet te overzien sinds de oprichting van GMAC, een van oorsprong funancierings- en hyptotheekbedrijf speciaal voor werknemers van GM maar sinds de jaren 60 ook voor niet-GM-mensen beschikbaar.
GMAC heeft een internationale positie vergelijkbaar met een kleine bank als SNS maar met belangen in zoveel grote banken, bedrijven en ondernemingen dat de val van GM, en dus van GMAC, nog meer reëele schade had gedaan aan de wereldeconomie dan de gehele kredietcrisis.

En bird, de enige manier om ervoor te zorgen dat banken failliet kunnen gan zonder grote schade te doen aan de economie, is door de banken te dwingen geen grote risico's meer te nemen en hun risico's maximaal te spreiden (wat in Nederland al wettelijk verplicht is, overigens, wat de gang van zaken rond ING, Fortis en DSB des te kwalijker maken). Hierdoor is winst maken voor de banken echter niet meer mogelijk, kunnen er geen rentes meer betaald worden en houden banken ook op te bestaan.

Wat feitelijk echt nodig is, is dat iedereen reëler gaat leven. Een euro kan 1 keer uitgegeven worden en niet twee keer. Laat staat 4 tot 7 keer zoals de gemiddelde Amerikaan doet met zijn creditcards. Laten we niet vergeten waar de crisis vandaan komt: de VS. Men heeft daar een eeuw boven hun stand geleefd en daar plukt nu de hele wereld de wrange vruchten van. Feitelijk zouden alle overheden ter wereld de VS de rekening moeten presenteren en, als ze besluiten dit naast zich neer te leggen, een economische boycot tegen de VS in moeten stellen. Dat doet in het begin ook pijn maar daar herstelt de economie wel weer van. Van blind achter de VS aan blijven lopen niet.

-- Reactie verwijderd door de redactie --

Beste "Dam, F (F) van" en de overige bezoekers van Opunie. Allemaal de beste wensen voor 2010. Ook wij hebben goede voornemens voor het nieuwe jaar, onder andere om de discussie onder de blogs netjes en zakelijk te houden en daarbij zeker niet op de man te spelen. Willen jullie hieraan meewerken?

Bedankt!

De redactie

@Gebuis E.P.A.: ik ben geen voorstander van een ongebreideld geloof in de markt, maar ik denk dat de markt op dit vlak wel echt werkt.

In plaats van heel GM te steunen had de overheid ook enkele (noodzakelijke) onderdelen van GM kunnen steunen.

Daarmee blijft overeind dat het er op lijkt dat overheden in deze crisis de bestaande economie zodanig hebben beschermd dat een noodzakelijk economisch proces is verhinderd.

@ Oudes:
Overheden hebben in deze crisis ervoor gekozen de burger te beschermen (wat ook de taak is van de overheid) door de economie overeind te houden. De overheden hadden ook geen andere keuze aangezien de economie niet overeind houden zou resulteren in forse schade voor hun land en de bevolking. Dat is onacceptabel.

Komt bij dat we niet weten wat het eindresultaat van een crisis als deze zou zijn. De crisis van 1929 leidde tot de Grote Depressie van de jaren 30. Het is onbekend hoe deze depressie afgelopen zou zijn als de Tweede Wereldoorlog niet was uitgebroken. Diverse economen en historici denken dat de vele jaren, mogelijk zelfs decennia, zou hebben geduurd voordat de economie de Depressie te boven was gekomen en dat het puur de grote hoeveelheden geld die met de oorlogsindustrie zijn gegenereerd, naast de enorme herstelbetalingen die van Duitsland zijn geëist waardoor de wereld in de jaren 50 een forse economische groei heeft doorgemaakt.

Aangezien we op dit moment zeker niet op een wereldoorlog zitten te wachten, moesten de overheden een andere manier vinden om het tij te keren. Dit was het beste wat ze konden doen.

Ik ben het niet snel met onze overheid eens maar ik vind dat ze dit goed hebben opgelost.
Helaas ben ik minder blij dat ze de rekening ervoor bij de gemiddelde burger leggen en niet bij de veroorzakers van alle ellende: de graaiers en de VS.

@ redactie Opunie:
Jullie ook de beste wensen voor 2010.

Van oorsprong werd gezegd dat het de bedoeling was dat er hier scherp gediscussieerd zou worden over veel onderwerpen. Daarbij kan het wel eens hard tegen hard gaan.
Misschien is het beter dat gewoon te laten gebeuren en pas in te grijpen wanneer er bepaalde (strafrechterlijke) grenzen worden overschreden.

Hoewel Van Dam en ik het vrijwel nooit eens zijn, kan ik me niet voorstellen dat hij over die grens heen zou gaan.

Interessante discussie. Enerzijds zullen mensen natuurlijk altijd auto's blijven kopen, en zou GM ook wel 'vervangen' zijn als het over de kop zou zijn gegaan, anderzijds is het de vraag of bijvoorbeeld Toyota niet als enige zou profiteren. Nu ben ik geen fan van protectionisme, maar als er tienduizenden banen op het spel staan, hoort daar toch ook rekening mee te worden gehouden? Het probleem is natuurlijk dat er niet zoiets is als een wereldregering, en dat elke regering dus zelf wil zorgen voor de eigen werkgelegenheid (maar ook een goede handelsbalans), terwijl dat globaal gezien heel onverstandig is.

O trouwens, deze Calvin and Hobbes-cartoon gaat er min of meer over: http://bit.ly/4OMq4p.

@ Hugo Scherff:
Leuke cartoon.

Persoonlijk vind ik het onverstandiger dat iemand als Nelie Kroes de regels voor mededinging die gemaakt zijn ten tijde van economische voorspoed net zo makkelijk toepast in tijden van economische malaise. Haar eis dat delen van Fortis-ABN Amro nu afgesplitst zouden worden en verkocht, kan de bank in de nabije toekomst schaden zodra de overheid de bank weer wil verkopen, net als haar eis dat ING een deel van de staatssteun vervroegd terug zou betalen geleid heeft tot extra uitgifte van aandelen. Dit heeft kapitaal gegenereerd voor ING zodat ze aan die eis konden voldoen maar tegelijk de positie van de aandeelhouders verdund en de waarde van een aandeel ING doen dalen.
Tegelijk heeft Kroes geprobeerd de Franse staatssteun voor hun metaalindustrie tegen te gaan net als de Duitse steun voor Opel. Zowel Nicholas Sarkozy als Angela Merkel gaven Nikkelen Nelie the finger en gingen gewoon door met hun plannen, zich niets aantrekkend van Kroes, de EC of welke andere Europese instantie dan ook.

Nederland is, zoals gewoonlijk, het braafste jongetje van de klas en zal daar nog aardig voor moeten boeten de komende jaren. Dat is nu onverstandig.

@ Edward

Edward: "Dit heeft kapitaal gegenereerd voor ING zodat ze aan die eis konden voldoen maar tegelijk de positie van de aandeelhouders verdund en de waarde van een aandeel ING doen dalen"

Maar dat is toch logisch? Zo moet het ook werken. ING (met de aandeelhouders als eigenaren die een stem hebben over de strategie) heeft het risico genomen waar aandeelhouders in het verleden voor beloond zijn. Zíj zijn ook degene die het risico horen te dragen, uiteindelijk bij voorkeur niet de belastingbetaler of de klant. Dus als ING meer kapitaal nodig heeft (beperken van risico's in de toekomst) dan hoort dat de aandeelhouders geld te kosten. Bedenk wel dat zonder de overheid de bank allang failliet zou zijn geweest. Dan hadden de aandeelhouders niets gehad.

Tegelijkertijd snap ik dat de Amerikaanse overheid GM niet zomaar laat vallen, Duitsland dat niet doet met Opel en Nederland (hoewel van een andere orde) niet met ABN, Fortis, ING. Maar dan wel eerlijk en streng! Daarom had ik moeite met de belofte van Opel dat ze de werkgelegenheid in Duitsland primair zouden bewaken en met de toezegging van ING om in ruil voor steun 25 miljard meer uit te lenen op de Nederlandse markt. Dergelijke deals schenden de vrije mededinging tussen lidstaten en in markten in de lidstaten zelf.

Dus helpen als het niet anders kan, ok. Maar zo min mogelijk en zo streng mogelijk.

@ Peter:
Akkoord maar dan wel eerlijk. Niet Nederland dreigen met boetes terwijl je accepteert dat Frankrijk en Duitsland hun gang gaan. Dan ben je in mijn ogen ook fout bezig. De regels gelden voor iedereen of voor niemand. Maar net als bij het stabiliteitspact wordt Nederland op de vingers getikt wanneer er een tekort van 3.1% is terwijl met name Frankrijk al jaren een tekort van 6% of meer heeft op de begroting.