Voor de gemiddelde politicus is het lastig inzicht krijgen in de situatie in Afghanistan. Aperte tegenstanders wijzen op een stapel rapporten over de onbreekbare guerrillatactieken van de Taliban, gepassioneerde voorstanders wijzen naar vele Afghaanse boeren die de papaverteelt afzweren. Eén ding is wel duidelijk: we zitten er tot er tot onze nek in en de internationale gemeenschap is het de Afghanen schatplichtig om de klus te klaren.

In de Trêveszaal en de Tweede Kamer zal het de komende weken gaan over de vraag welk aandeel ons land in die internationale klus heeft. De huidige Nederlandse inzet in de provincie Uruzgan lijkt moeilijk vol te houden. In de rotsachtige omgeving versleten niet alleen tanks, jeeps en helikopters, maar vooral ook de politieke wil om voor een paar jaar bij te tekenen. Met moeite werd twee jaar geleden een verlenging losgepeuterd. Daarvoor sprak uiteindelijke en brede meerderheid hun steun uit, maar onder twee belangrijke voorwaarden: het was de laatste verlenging en élke militaire moest uit Uruzgan verdwenen zijn na afloop van de verlengingsperiode.

Twee jaar later staat Nederland onder grote internationale druk. De Verenigde Staten hebben een broodnodig nieuw offensief afgekondigd en sturen 30.000 extra manschappen. Vandaag kondigde Obama bovendien aan 33 miljard extra beschikbaar te maken voor Afghanistan, op een moment waarop hij ook grote binnenlandse bezuinigingen moest aankondigen. Via diplomatieke weg heeft de VS duidelijk gemaakt dat ook van Nederland een extra bijdrage nodig is. In het licht van de extra inspanningen van de VS lijkt me dat een redelijk verzoek, dat in overweging moet worden genomen.

Rogier Havelaar schreef enkele weken geleden al dat de befaamde 3D-benadering (Diplomatie, ‘Development’ en Defensie) uit drie delen bestaat, niet uit maar twee. Alleen met ontwikkelingssamenwerking en diplomatie, zoals veel partijen willen, kom je er niet. Ook na 2010 blijven militairen nodig voor de wederopbouw van het land. Natuurlijk heeft het Nederlandse leger veel te verduren gehad in Afghanistan, zoals tegenstanders van verdere aanwezigheid vaak benadrukken. Maar vergeet niet dat er meer landen zijn die een buitengewone en langlopende belasting van hun defensieapparaat accepteren om van het Afghanistanproject een succes te maken. Op dat gebied moet Nederland zich er dus niet te makkelijk van afmaken.

Dat de Kamer toch blijft tegenstribbelen heeft in mijn ogen meer te maken met politieke gebondenheid aan de spierballentaal van toen, dan met een gedegen afweging van wat nodig is. Een voorbeeld daarvan is de opvatting van enkele partijen dat er wel in een ánder deel van Afghanistan militairen kunnen worden ingezet. Jaja, ze kunnen niet tellen (3D’s), maar binnen de lijntjes kleuren gaat prima. Je houden aan de letter van je eigen eis (alle militairen weg uit Uruzgan) en in een hele andere provincie wel militairen inzetten lijkt me vruchteloos en eveneens strijdig met de intentie van de afspraken van twee jaar geleden. Beter zouden partijen onderkennen dat destijds een voorbarige uitspraak is gedaan over de Nederlandse bijdrage na december 2010. Laten we hopen dat partijen zich door hun zelfgemaakte politieke bermbom niet laten tegenhouden om het goede te doen. Een (kleinere) militaire aanwezigheid van onze mannen en vrouwen in Afghanistan blijft nodig, wat in het verleden ook is toegezegd.

Harmjan Vedder