Vorige week werd er een aantal fouten ontdekt in IPCC-rapporten. Zo was ergens te lezen dat 55 procent van Nederland onder de zeespiegel ligt. Voor sommige mensen lijkt hiermee meteen bewezen dat de aarde niet opwarmt, dat de mens sowieso nauwelijks een rol speelt in het klimaat en dat eventuele klimaatverandering sowieso lang niet zulke ernstige gevolgen zal hebben als wel wordt gezegd.  Mij leek het een verklaarbare fout (in werkelijkheid ligt 29 procent onder de zeespiegel en 26 procent is overstromingsgevoelig, dat is samen 55 procent, en dan is zo'n fout snel gemaakt), maar toch zette het mij aan het denken. Als het gaat om zulke exacte materie, waar zoveel gerenommeerde wetenschappers zich over buigen, moet er toch op een gegeven moment consensus ontstaan waaraan niemand zich kan onttrekken? Waarom lukt dat nooit, waarom houdt zo'n debat nooit op? En waarom geldt dat voor zoveel debatten?

Wanneer wordt bijvoorbeeld eens duidelijk in welke economische situatie bezuinigen slim is, en in welke situatie stimuleren? Wanneer wordt nou eens duidelijk of zonne-energie nu wel of niet op een rendabele manier kan worden gewonnen in Nederland? Wanneer wordt nou eens duidelijk of ontwikkelingshulp wel of geen zin heeft? Dit zijn toch allemaal eenvoudig meetbare zaken waar de knoop binnen afzienbare tijd over doorgehakt zou moeten kunnen worden?

Of zijn al die antwoorden er eigenlijk allang, maar hoort een bepaald standpunt gewoon voor het leven bij een bepaalde politieke stroming, ongeacht de feitelijke argumenten? Misschien is dat het wel. Bas Heijne schreef het afgelopen zaterdag in zijn column in NRC Handelsblad: het lijkt wel alsof het hebben van een bepaalde politieke kleur noodzakelijkerwijs een set standpunten met zich meebrengt die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Mensen die klimaatsceptisch zijn, zijn vaak ook voor belastingverlagingen. Wie voorstander is van de inval in Irak, is doorgaans tegenstander van grote subsidies voor culturele instellingen. In Amerika zijn mensen die strijden voor het bezit van wapens nooit dezelfde mensen die strijden voor Obama's plan om te zorgen dat elke Amerikaan een ziektekostenverzekering krijgt.

Heel gek is dat. En ook bijzonder slecht voor het bereiken van consensus, terwijl consensus noodzakelijk is voor het aanpakken van misstanden en problemen. Soms denk ik wel eens, en ik had het misschien beter niet hardop kunnen zeggen, dat het goed zou zijn dat de politiek eens per decennium een paar weken vervangen zou worden door een stel kleurloze saaie ambtenaren die een flinke stapel noodzakelijke maatregelen nemen om orde op zaken te stellen, om pas daarna de politiek te laten terugkeren.

Hugo Scherff