Ga direct naar

Het CDA is medeverantwoordelijk voor de politieke crisis

RoelKuiper100x100zaterdag 27 februari 2010 | Roel Kuiper
Al maanden voor de val van het kabinet kon men in de wandelgangen vernemen dat CDA-ers genoeg hadden van het regeren met de PvdA. Vlak na de verkiezingen twitterde Mirjam Sterk: ‘Ik kan even geen rood meer zien’. Dat ging wel erg snel, zoals alles bij het CDA snel ging in en na het weekend van de kabinetsval.

Maandagavond stond de net aangewezen kandidaat-lijsttrekker Balkenende alweer kwinkslagen uitdelend op een campagnebijeenkomst. Alsof er niets gebeurd was. Wie dezer dagen in het land is, merkt dat veel kiezers de val van Balkenende IV niet kunnen waarderen. Deze gevoelens lijken echter af te glijden van de hoofdrolspelers van CDA en PvdA.

Het CDA is medeverantwoordelijk voor de val van dit kabinet in een tijd van crisis. Het CDA is er ook medeverantwoordelijk voor dat een aantal wetten en maatregelen nu even niet doorgaan. En daarbij horen niet alleen regelingen op het gebied van abortus, winkelrust op zondag en vrijheid van benoemingsbeleid van christelijke scholen, maar ook bijvoorbeeld de Crisis- en Herstelwet die nodig is om projecten sneller uit te voeren.
Toen duidelijk werd dat de PvdA een langer verblijf in Uruzgan echt niet kon meemaken, en zéker na de motie Voordewind/Van Dam, had al in een veel eerder stadium in het kabinet geconstateerd moeten worden dat het over een andere boeg moest. Daar had de minister-president leiding aan moeten geven. Het alternatief voor Uruzgan was binnen handbereik in de nacht van de val, maar toen kon of wilde de PvdA niet meer bewegen. 
Ook in het licht van de gevolgen – internationale reputatie, schade voor de missie in Afghanistan – is het onwerkelijk de hoofdrolspelers de volgende dagen alweer in goed humeur op campagne te zien. Normale mensen reageren niet zo op een nederlaag. Die lijken meer op Sven Kramer na het nemen van een verkeerde wissel. NRC-commentator Marc Chavannes gaf aan dat de komende verkiezingen niet (alleen) gaan over politieke programma’s, maar over mentaliteiten. Het gaat er om wie de verantwoordelijkheid voor het landsbestuur kan laten wegen boven partijbelang.    
Dat er iets moet gebeuren aan de politieke cultuur van dit land is wel duidelijk. Het is niet voor niets dat de grote middenpartijen, die altijd aan het roer zijn, het moeilijk hebben. Zij zijn doorgaans het minst veranderingsbereid. Er zijn al heel wat voorstellen geweest voor vernieuwing van ons bestel, maar die ketsten steeds af op de desinteresse van de grote partijen, het CDA voorop.  
Laat ik met een voorstel komen uit recente jaren die de val van het kabinet had kunnen voorkomen. Het is het voorstel van de Nationale Conventie (2006) om de minister-president een zogenaamde ‘algemene aanwijzingsbevoegdheid’ te geven. Dat houdt in dat de minister-president uit naam van de ‘eenheid van het kabinetsbeleid’ een andere minister een bindende beleidsaanwijzing kan geven. Met het coalitieakkoord in de hand kan een minister-president in een vroeg stadium sturing geven aan de richting van ministerieel beleid. Formeel is de minister-president de ‘primus inter pares’, de eerste onder gelijken. Hij kan onderwerpen agenderen en moet optreden bij geschillen in het kabinet. Maar in werkelijkheid is de speelruimte voor een minister-president veel groter. Zijn positie in de Europese Raad maakt de minister-president al meer dan de eerste onder gelijken. En Lubbers maakte er al een gewoonte van ‘even mee te denken’ met zijn ministers. Het is vaker betoogd dat kabinetten slagvaardiger worden wanneer de positie van de minister-president steviger wordt aangezet. Laat dat nu maar eens gebeuren. 
Maar het eigenlijke probleem ligt dieper. Het is inderdaad een kwestie van mentaliteit. Recent publiceerde de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) een boekje over het tanende vertrouwen in de politiek. Het blijkt dat Nederlandse burgers nog wel de politieke instituties vertrouwen (parlement en regering), maar veel minder vertrouwen hebben in de mensen die deze instituties bevolken. Politici hebben de neiging hun eigen werkelijkheid te scheppen, waarin de verhouding tot elkaar en tot concurrerende partijen het allerbelangrijkst wordt. De ROB constateert dat dit een problematische kloof oplevert, een mentale kloof tussen een bestuurlijke elite die zich loszingt van de werkelijkheid van burgers. Dat twee grote bestuurderspartijen daar aan hebben bijgedragen en weer vrolijk op campagne gaan, is reden tot zorg en geeft te denken. We hebben behoefte aan politici en partijen die het woord verantwoordelijk met hoofdletters schrijven.   
Roel Kuiper is lid van de Eerste Kamer voor de ChristenUnie

Maandagavond stond de net aangewezen kandidaat-lijsttrekker Balkenende alweer kwinkslagen uitdelend op een campagnebijeenkomst. Alsof er niets gebeurd was. Wie dezer dagen in het land is, merkt dat veel kiezers de val van Balkenende IV niet kunnen waarderen. Deze gevoelens lijken echter af te glijden van de hoofdrolspelers van CDA en PvdA.

Het CDA is medeverantwoordelijk voor de val van dit kabinet in een tijd van crisis. Het CDA is er ook medeverantwoordelijk voor dat een aantal wetten en maatregelen nu even niet doorgaan. En daarbij horen niet alleen regelingen op het gebied van abortus, winkelrust op zondag en vrijheid van benoemingsbeleid van christelijke scholen, maar ook bijvoorbeeld de Crisis- en Herstelwet die nodig is om projecten sneller uit te voeren.

Toen duidelijk werd dat de PvdA een langer verblijf in Uruzgan echt niet kon meemaken, en zéker na de motie Voordewind/Van Dam, had al in een veel eerder stadium in het kabinet geconstateerd moeten worden dat het over een andere boeg moest. Daar had de minister-president leiding aan moeten geven. Het alternatief voor Uruzgan was binnen handbereik in de nacht van de val, maar toen kon of wilde de PvdA niet meer bewegen. 

Ook in het licht van de gevolgen – internationale reputatie, schade voor de missie in Afghanistan – is het onwerkelijk de hoofdrolspelers de volgende dagen alweer in goed humeur op campagne te zien. Normale mensen reageren niet zo op een nederlaag. Die lijken meer op Sven Kramer na het nemen van een verkeerde wissel. NRC-commentator Marc Chavannes gaf aan dat de komende verkiezingen niet (alleen) gaan over politieke programma’s, maar over mentaliteiten. Het gaat er om wie de verantwoordelijkheid voor het landsbestuur kan laten wegen boven partijbelang.    

Dat er iets moet gebeuren aan de politieke cultuur van dit land is wel duidelijk. Het is niet voor niets dat de grote middenpartijen, die altijd aan het roer zijn, het moeilijk hebben. Zij zijn doorgaans het minst veranderingsbereid. Er zijn al heel wat voorstellen geweest voor vernieuwing van ons bestel, maar die ketsten steeds af op de desinteresse van de grote partijen, het CDA voorop.  

Laat ik met een voorstel komen uit recente jaren die de val van het kabinet had kunnen voorkomen. Het is het voorstel van de Nationale Conventie (2006) om de minister-president een zogenaamde ‘algemene aanwijzingsbevoegdheid’ te geven. Dat houdt in dat de minister-president uit naam van de ‘eenheid van het kabinetsbeleid’ een andere minister een bindende beleidsaanwijzing kan geven. Met het coalitieakkoord in de hand kan een minister-president in een vroeg stadium sturing geven aan de richting van ministerieel beleid. Formeel is de minister-president de ‘primus inter pares’, de eerste onder gelijken. Hij kan onderwerpen agenderen en moet optreden bij geschillen in het kabinet. Maar in werkelijkheid is de speelruimte voor een minister-president veel groter. Zijn positie in de Europese Raad maakt de minister-president al meer dan de eerste onder gelijken. En Lubbers maakte er al een gewoonte van ‘even mee te denken’ met zijn ministers. Het is vaker betoogd dat kabinetten slagvaardiger worden wanneer de positie van de minister-president steviger wordt aangezet. Laat dat nu maar eens gebeuren. 

Maar het eigenlijke probleem ligt dieper. Het is inderdaad een kwestie van mentaliteit. Recent publiceerde de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) een boekje over het tanende vertrouwen in de politiek. Het blijkt dat Nederlandse burgers nog wel de politieke instituties vertrouwen (parlement en regering), maar veel minder vertrouwen hebben in de mensen die deze instituties bevolken. Politici hebben de neiging hun eigen werkelijkheid te scheppen, waarin de verhouding tot elkaar en tot concurrerende partijen het allerbelangrijkst wordt. De ROB constateert dat dit een problematische kloof oplevert, een mentale kloof tussen een bestuurlijke elite die zich loszingt van de werkelijkheid van burgers. Dat twee grote bestuurderspartijen daar aan hebben bijgedragen en weer vrolijk op campagne gaan, is reden tot zorg en geeft te denken. We hebben behoefte aan politici en partijen die het woord verantwoordelijk met hoofdletters schrijven.   

Roel Kuiper is lid van de Eerste Kamer voor de ChristenUnie

 

 

Tags

«Terug

Reacties op "Het CDA is medeverantwoordelijk voor de politieke crisis"

Gebuis, E.P.A. (Edward)
Geplaatst op: 27-02-2010 10:35Citeer
Hoezo is het CDA medeverantwoordelijk? Keer op keer heeft de PvdA in de Kamer en in de media aangegeven dat verlenging van de missie in Uruzgan niet bespreekbaar was. Al in december 2007, toen besloten werd de missie in augustus 2008 met 2 jaar te verlengen, heeft de PvdA gesteld dat ze hiermee akkoord gingen, mits er niet tegen het eind van de verlenging opnieuw discussie zou ontstaan over een eventuele verlenging. Een standpunt wat de PvdA-fractie in de Tweede Kamer nog eens versterkte door een motie te steunen waarin het kabinet werd opgeroepen stappen binnen de NAVO te nemen om een aflosser te vinden.

Heeft het CDA, en dan vooral Jan Peter Balkenende en Maxime Verhagen, hier iets mee gedaan? Helemaal niets. Sterker nog, in ieder interview, in ieder debat, gaven beide heren keer op keer aan dat alle opties openlagen, inclusief verlenging van het verblijf in Uruzgan waarop de PvdA telkens reageerde dat zij daar nooit steun aan zouden verlenen.

Als je dan, als CDA, de zaak op de spits gaat drijven terwijl je weet dat een van de coalitiepartijen hier niet in mee zal gaan, ben je hoofdschuldige en niet medeverantwoordelijk. Het enige wat de PvdA verlangde van Balkenende en Verhagen was de uitspraak dat de Nederlandse militairen uit Uruzgan weg zouden gaan. Er waren, wat de PvdA betreft, opties genoeg om elders in Afghanistan een kleinere of ondersteunende missie uit te voeren maar niet langer in Uruzgan. Balkenende en Verhagen dachten met bullebakmethoden de PvdA wel in het gareel te kunnen krijgen maar bleken dit niet te kunnen en toen was het inderdaad te laat om nog over alternatieven te praten. Er was teveel schade gedaan door het CDA om nog verder te kunnen.

Dit alles is des te treuriger als je bedenkt dat, volgens de laatste peilingen, het CDA en de PvdA na de verkiezingen toch echt weer tot elkaar veroordeeld zijn. Er zou op dit moment 1 drie-partijen coalitie te vormen zijn: CDA-PvdA-PVV. Het moge duidelijk zijn dat de vorming van die coalitie dermate moeizaam zal verlopen dat we blij mogen zijn als we in december een nieuw kabinet hebben en we in ons handen mogen knijpen als we niet aan het eind van 2010 of begin 2011 weer naar de stembus mogen.

Persoonlijk vind ik dat de PvdA zich verantwoordelijk heeft gedragen. Zij hadden een standpunt en zijn daarvoor blijven staan. De onverantwoordelijken waren Jan Peter Balkenende en Maxime Verhagen die niet in wensten te binden toen ze zagen dat het fout dreigde te lopen. Voorlopig spint de PvdA hier garen bij (brekend met de traditie: "Wie breekt, betaalt") en verliest het CDA zetels. De PvdA wordt door de kiezers beloond te doen wat de kiezer wil. En dat is het soort politici dat Nederland nodig heeft: politici die onthouden dat zij voor het volk werken en niet andersom.
bird
Geplaatst op: 27-02-2010 15:13Citeer
Het is de arrogantie van het CDA die dit kabinet hebben opgeblazen.

Er is in de jaren 90 al eens een grote afstraffing geweest van de confessionele partijen en ik hoop vurig dat het CDA weer een dergelijke afstraffing te wachten staat.

Om dan ook nog de arrogantie te hebben om Balkenende ondemocratisch gelijk weer te benoemen tot lijsttrekker, nog voor de Majesteit zich over verkiezingen heeft uitgesproken is ronduit regentesk. Men leeft echt in de stolp van de vierkante km in Den Haag. De slag met de achterban op het platteland kan men steeds langer niet meer maken. Boeren keren zich af van Balkenende, ook de CDJA in Maastricht is Balkenende beu. Iedereen is Balkenende beu. Niemand wil zo'n sul naast zich hebben wonen, laat staan als vlaggedrager in het buitenland.

Dit CDA dat zich na elke verkiezing zich als een kameleon kleurt naar de nieuwe coalitie met wisselende samenstelling. Juist nu wil men helderheid. De maatschappij houdt van hom of kuit. Het CDA niet.

Kijk CU zal altijd een margepartij blijven. 3 jaar lang had het CDA deze partij ff nodig, maar gaan nu weer terug naar de roots. Kunnen alleen maar constateren dat ze zich hebben laten prostitueren voor de macht van het CDA, zonder daar zelf van te profiteren.

Rouvoet krijgt geen bijval van het CDA in de discussie over homo-emancipatie. Middelkoop Wonen Wijken en Imigratie geven is belachelijk. Die man is in elke vesel van zijn lijf een ouderwetse conservatieve christen. Is totaal niet geinteresseerd in deze problemen, laat staan dat hij iets voor elkaar gaat krijgen daar.

De CU had moeten bedanken, ook vakantie moeten nemen en vakantie moeten houden. Of nog beter: de PvdA steunen in de val van het kabinet en dus demissionair met 3 partijen verder gegaan.

CU heeft allure en aanzien verloren, haar eigen identiteit en principes 3 jaar te grabbel gegooid en de afgelopen week laten zien dat ze als doldwaze komieken akties ondernemen om nog iets van geloofwaardigheid over te houden. De maatschappij is niet blind en doof, de kiezer zal Christelijke partijen afrekenen.

Genant!!! Een CU;leider die ineens staatsrecht gaat oprekken om zelf op het pluche te kunnen blijven zitten.

Hoe diep kan een partij zakken.

Een geluk: de kiezer van het CDA en CU zijn doorgaans >50 en die groep zal als eerste uitsterven. De generatie daaronder is verlicht en ontzuild.

De moslimgemeenschap gaat eenzelfde proces tegemoet. Over 50 jaar zal niemand meer begrijpen wat in deze tijd heeft afgespeeld. De bekrompenheid, simplisme en leugens zullen dan als belachelijk de geschiedenisboeken in gaan.

CU en CDA: slaap zacht. De meesten ontvallen ons in de slaap.
Jong, J (Johannes) de
Geplaatst op: 27-02-2010 22:51Citeer
Beste Bird,

Dat is een opsomming van pure flauwekul. Het is simpelweg zo dat we in drie jaar regeringsdeelname meer van ons programma hebben gerealiseerd dan we in drie jaar oppositie ooit voor elkaar zouden kunnen krijgen.

Ga maar na:
- actieve ondersteuning voor alternatieven van abortus
- een minister voor jeugd en gezin
- centra voor jeugd en gezin
- kindgebonden budget
- generaal pardon
- gratis schoolboeken
etc.
Als je denkt dat dit vanuit de oppositiebankjes gelukt was dan heb je het mis en begrijp je niet hoe politiek werkt. We waren de kleinste partij in deze coalitie en in dat licht kan je niet anders dan concluderen dat we er heel wat uitgesleept hebben en meer uitgesleept hadden als het kabinet niet gevallen was.
Gebuis, E.P.A. (Edward)
Geplaatst op: 28-02-2010 00:21Citeer
Citaat
Jong, J (Johannes) de schreef:
Beste Bird,

Dat is een opsomming van pure flauwekul. Het is simpelweg zo dat we in drie jaar regeringsdeelname meer van ons programma hebben gerealiseerd dan we in drie jaar oppositie ooit voor elkaar zouden kunnen krijgen.

Als we het eens over pure flauwekul gaan hebben. Iets is altijd meer dan niets maar in het geval van bereikte zaken door de CU in Balkenende IV scheelt het niet veel.
Citaat

Ga maar na:
- actieve ondersteuning voor alternatieven van abortus

Volgens het CBS is er geen abortus minder uitgevoerd in de afgelopen jaren dan in de periode voor de CU in het kabinet zat en dus voor de CU "actief ging ondersteunen". Volgens het vakblad Medisch Contact weigeren artsen, zowel in abortusklinieken als gynaecologen, pertinent vrouwen te wijzen op alternatieven en wordt de wens van de vrouw gewoon uitgevoerd. In een reactie meldde het hoofd van de gynaecologie van het AMC dat hij rekening te houden had met wat de patiënt wil, niet met wat de ChristenUnie wil.
Citaat

- een minister voor jeugd en gezin

De wachtlijsten en de chaos bij Jeugdzorg zijn nog nooit zo groot geweest als nu.
Citaat

- centra voor jeugd en gezin

Zie vorig punt.
Citaat

- kindgebonden budget

Waarvan scholen en zorginstellingen al hebben aangegeven na 1 januari 2011 niet door te zullen zetten. De hoeveelheid tijd en energie die erin gestoken moet worden, zorgt ervoor dat er zoveel geld in de bureaucratie verdwijnt dat er weinig budget voor het kind meer overblijft.
Citaat

- generaal pardon
- gratis schoolboeken

Twee punten waar de CU de PvdA in heeft gesteund maar die niet bij de CU vandaan kwamen van oorsprong. Pronken met andermans veren is niet zo netjes.
Citaat

Als je denkt dat dit vanuit de oppositiebankjes gelukt was dan heb je het mis en begrijp je niet hoe politiek werkt. We waren de kleinste partij in deze coalitie en in dat licht kan je niet anders dan concluderen dat we er heel wat uitgesleept hebben en meer uitgesleept hadden als het kabinet niet gevallen was.

Dat zie ik toch anders.
- In het volgende kabinet zal geen minister voor Jeugd en Gezin terugkeren.
- Gemeenten hebben al aangegeven van plan te zijn de centra voor Jeugd en Gezin te zullen sluiten.
- De weigerambtenaren hebben 3 jaar uitstel gekregen maar door een recente uitspraak van het Europees Hof valt het niet willen trouwen van homoseksuelen in landen waar het homohuwelijk wordt erkent gewoon onder werkweigering en kunnen deze ambtenaren gewoon ontslagen worden.
- Hetzelfde Europees Hof buigt zich op dit moment over het "compromis" in de Algemene Wet Gelijke Behandeling en zal dit, gezien eerdere uitlatingen van het Hof, niet accepteren.
- De embryoselectie is, tegen de wens van de CU in, verruimd en er is zelfs voor gezorgd dat het niet langer de politiek is die daar over beslist maar de medische professionals.
- De troepen uit Uruzgan worden teruggetrokken.
- Koopzondagen zullen algemeen goed gaan worden, zeker nu opnieuw het Europees Hof heeft verklaard dat religieuze groeperingen niet het recht hebben hun zienswijze aan anderen op te leggen.

Dus voor zover ik het kan zien, zijn geen van de speerpunten van de CU behaald en zijn de zaken die wel zijn behaald binnenkort weer verdwenen. Ik snap dus niet waarom je denkt dat regeringsdeelname door de CU een succes was.
Gewijzigd
Gebuis, E.P.A. (Edward) heeft dit bericht gewijzigd op: 28-02-2010 00:21
Bird
Geplaatst op: 01-03-2010 02:15Citeer
Cu stemmers zijn ziende blind en horende doof. Om mijn bijdrage als flauwekul af te doen is door Edward reeds weerlegd.

Stumperts zijn het! Gisteren weer een mooi voorbeeld hoe geloof mensen uitsluit. Kijk het journaal maar mbt de hostie in de rk kerk. Schandelijk dat Jezus bedoelingen zo worden verkracht door hoeders van het geloof. Maar zelf kunnen ze niet van jonge mannetjes afblijven. Wie is de medemens om te oordelen?

Alle gelovigen die homo's kwetsen zijn afgewaald van God en Jezus.

Voor deze cu-fundamentalisten is geen plaats in de politiek
BB
Geplaatst op: 01-03-2010 09:17Citeer
Gisteren was een tragisch voorbeeld van het verstoren van een katholieke Mis door een boze meute. Dat hebben we in 1566 al meegemaakt dus het is niet verwonderlijk dat de CU geen poot uitsteekt om de godsdienstvrijheid van de katholieke Kerk te beschermen. Dat jij de CU "mede-schuldig" acht aan wat er in de katholieke Kerk is gebeurd klopt dus niet. Hádden ze maar wat gezegd!
Hans
Geplaatst op: 01-03-2010 12:52Citeer
Even on-topic: ik zie niet in hoe een aanwijzingsbevoegdheid van de MP de val van het kabinet had kunnen voorkomen. Had de MP Verhagen een aanwijzing moeten geven de hele optie Uruzgan te vergeten? Of Bos een aanwijzing om als vice-mp een optie in Uruzgan te overwegen? Eerder agenderen had de MP al gekund op basis van zijn huidige bevoegdheden. Partijpolitiek lijkt mij in elk geval niet weg te nemen met een aanwijzingsbevoegdheid van de MP.
Nieuw bericht

Gastcolumn archief > 2010 > februari