Het is campagne-wetenschap: een partij is een merk. Een goede landelijke uitstraling helpt lokaal. Het geeft mensen vertrouwen in de politici die de partij heeft uitgekozen en het programma dat is geschreven. Vertrouwen is belangrijk voor mensen, omdat ze in de regel niet de interesse of tijd hebben om zich inhoudelijk van A tot Z te verdiepen in de lokale thema’s en lokale lijsttrekkers niet goed kennen.

Toch blijkt dat vertrouwen achteraf vaak misplaatst. Soms is dat de schuld van lokale politici. Bijvoorbeeld omdat partijen zich niet aan hun beloften houden of omdat er intern ruzie uitbreekt. Maar ligt met de toename van de landelijke invloed op gemeenteraadsverkiezingen, de schuld niet steeds vaker ook bij de kiezer? Zij hebben zich niet goed laten informeren over de lókale standpunten van een partij en blijken het achteraf helemaal niet eens te zijn met het aanleggen van die nieuwe tram of die nieuwe woonwijk. Gevolg: grote teleurstelling in de politiek.

De kiezer heeft echter niet zoveel te willen. Ze moeten het doen met de informatie die ze via media en politiek binnen krijgen. En lokale democratie wordt dan niet alleen kapotgemaakt door lokale relschoppers en beloftebrekers. Het zijn de landelijke media en de landelijke politici die het de kiezer lastig maken om in een woud van landelijk politiek gespin nog de lokale boom te ontdekken.

De vele teleurgestelde kiezers die ik de afgelopen weken sprak, voelden zich in de afgelopen vier jaar niet gehoord. Ze blijven weg van de stembus of zoeken hun heil bij lokale nieuwelingen die gouden bergen beloven. Wijzen naar de kiezer mag daarom, maar nooit zonder je eigen verantwoordelijkheid als politici te erkennen. Als je de kiezers bij de politiek wil betrekken en hun echte en duurzame steun vraagt, dan moet je vier jaar lang laten zien dat je er voor hen bent. Of je nu gewonnen of verloren hebt als lokale politicus: de verkiezingscampagne voor 2014 begint dan vandaag en niet enkele weken voor de stembusgang.

En vergeet niet: houd het deze keer lokaal en inhoudelijk, voordat er nog een SP-leider opstapt.

Harmjan Vedder