Ga direct naar

Hypotheekrenteaftrek: een ongetemd monster

Peter de Kluijverdinsdag 30 maart 2010 00:45 | Peter de Kluijver
Een middel dat ooit ingezet werd met een nobel doel, is nu een molensteen om de Nederlandse begrotingpolitiek. Wie durft er juist nu in te grijpen in de hypotheekrente aftrek. En kan dat ook nu het juist nodig is. Maar hoe voorzichtig het misschien ook moet, dit heilige huisje mag niet ongemoeid blijven.

De hypotheekrenteaftrek werd in Nederland in 1893, met het nobele doel om het eigen woning bezit van de bevolking te stimuleren. Dat was dan ook nog in een industrieel tijdperk, waarin er nogal ruimte was voor een verheffingsideaal. Eén van mijn opa’s woonde in een huurhuisje met zijn gezin. pas toen de timmerfabriek waar hij werkte ook koophuizen beschikbaar stelde voor arbeiders, was hij (mede met hulp van de hypotheekrenteaftrek) in staat om zo’n huisje te kopen. Daarmee had hij beduidend minder leenangst dan die opa die tot zijn veertigste thuis bleef wonen, die rekende zijn huis liever direct af. Ik bedoel maar te zeggen, dat waren andere tijden.

Van dit nuttige instrument van vroeger, is de aftrek nu verworden tot een pervers systeem. De overheid subsidieert nu gedrag en situaties die we helemaal niet meer willen. Maximaal lenen en daarop niet aflossen, wie dat niet doet laat geld liggen. Dit heeft ondertussen eigen woningbezit moeilijk gemaakt voor singles en starters. Gevoegd bij het feit dat dit de overheid ook nog eens EUR 11 miljard per jaar kost, is het tijd voor verandering.

Zou je zeggen. Maar het huidige wankele evenwicht kan alleen met fluwelen handschoentjes worden aangepakt. Zelfs Nout Wellink (DNB), een verklaard hervormingsgezinde op dit gebied, waarschuwt tegen ingrepen in de aftrek op dit moment, midden in een crisis. Het effect op de huizenmarkt en daarmee de vermogens van veel Nederlanders kan te groot zijn. We hebben een monster gecreëerd door noodzakelijke aanpassingen niet te doen op momenten dat het kon. En het kan heus, kijk naar het Groot-Brittannië of België waar het zonder veel problemen is gegaan.

Het zure daarvan is wellicht, dat nu er wel momentum is en de aftrek wordt beperkt, dit ook daadwerkelijk ernstige gevolgen heeft op de woningmarkt, en tegenstanders al dan niet triomfantelijk hun gelijk halen. Onzin! Had het tien jaar geleden gedaan, dan had het in economisch goede tijden zonder veel problemen en met een ruime overgangsregeling geregeld kunnen worden. Juist die lafheid breekt de woningbezitter misschien straks op.

Peter de Kluijver

Labels

«Terug

Reacties op "Hypotheekrenteaftrek: een ongetemd monster"

Gebuis, E.P.A. (Edward)
Geplaatst op: 30-03-2010 10:31Citeer
De hypotheekrenteaftrek is een zichzelf in stand houdend systeem. Een ieder die een huis in bezit heeft, is afhankelijk van de aftrek en het kopen van een huis is niet langer mogelijk zonder de aftrek, zeker niet voor starters. Natuurlijk was de aftrek nooit bedoeld voor landhuizen etc. maar afschaffen is gewoon niet langer een optie. Beperken ook niet want iedereen die nu doorstroomt naar een duurder huis zal dat in de toekomst niet meer doen. Huizen zullen niet langer verkoopbaar zijn en talloze mensen zullen met een restschuld van hun hypotheek blijven zitten. Er zullen zelfs mensen in de problemen komen omdat ze hun hypotheek niet langer kunnen betalen.

Simpelweg zou beperking en/of afschaffing leiden tot failissementen en volledige stilstand op de woningmarkt. En dat lijkt me toch ook niet de bedoeling.
Harry
Geplaatst op: 31-03-2010 07:28Citeer
"Simpelweg zou beperking en/of afschaffing leiden tot failissementen en volledige stilstand op de woningmarkt. En dat lijkt me toch ook niet de bedoeling"

Dat moet juist gebeuren.
Het systeem dient gereset te worden, gevolg grote werkeloosheid. Effe door de zure appel bijten.

MvG,

Harry
Gebuis, E.P.A. (Edward)
Geplaatst op: 31-03-2010 11:42Citeer
@ Harry:
Dat is eerder een appel zoals die van Sneeuwwitje: dodelijk.

Voor hetzelfde werd gepleit toen de crisis begon: laat het maar uitwoeden en accepteer de schade. In 1929 werd besloten dat te doen en dat heeft geleid tot ruim 10 jaar zware armoede en uiteindelijk een wereldoorlog.

Nu is Nederland niet belangrijk genoeg om in z'n eentje een wereldoorlog te ontketenen maar probber je voor te stellen wat failissementen, hoge werkloosheid en een zwaar verminderde koopkracht met zich meebrengen. Niet alleen Nederland zal daar de schade van ondervinden maar ook onze (directe) handelspartners. Deze zullen economisch in de problemen komen waardoor hun directe handelspartners in de problemen komen en ga zo maar door.
Dat kan drie kanten op: een inktvlek in het water model (in het centrum het grootste effect wat uitverdund naarmate je verder van het centrum afkomt), een domino-effect (de schade wordt doorgegeven maar verdund of versterkt niet) of een sneeuwbalmodel (de directe schade valt mee maar naarmate het effect zich verspreidt, wordt het resultaat schadelijker).
Aangezien niet te voorspellen is welke van de drie scenario's zal plaatsvinden, moet er goed nagedacht worden of de hypotheekrenteaftrek überhaupt te discussie moet worden gesteld.
bankier
Geplaatst op: 01-04-2010 09:00Citeer
Die Harry, heeft duidelijk (nog) geen hypotheek ;-)

Edward, ik denk dat ingrijpen in het systeem van hypotheekrenteaftrek wel mogelijk kan zijn, zie diverse andere landen. In verschillende vormen en maten. Denk alleen maar aan de maatregelen die Zalm in 2001 heeft genomen. Die kunnen best veel impact hebben, maar de markt heeft ze rimpelloos geaccepteerd. In de jaren negentig, begin 2000 had je best ook nog verdergaande maatregelen kunnen nemen. Dat het huidige systeem (op termijn) oneerlijk en onhoudbaar is, wisten we toen ook al.

Op dit moment is het wel een probleem en dat is frustrerend. Zie ook het betoog van Wellink deze week. Altijd een voorstander van ingrijpen in het aftreksysteem, maar op dit moment tegen.

Het had allang gemoeten, allang gekund, maar juist nu is het waarschijnlijk onverantwoord. En dat is geweldig irritant.
Gebuis, E.P.A. (Edward)
Geplaatst op: 01-04-2010 10:32Citeer
Bankier,

Alles is mogelijk. De vraag is of het wenselijk is en mogelijk op dit moment. Het zou een grote bezuinigingspost zijn maar tegelijk ook een Zwaard van Damocles voor veel huizenbezitters.
Ik hoef alleen maar naar mezelf te kijken. Zonder de hypotheekrenteaftrek kan ik mijn huis niet betalen en ik heb echt geen kast van een huis op een A-locatie gekocht. Ik heb gewoon een leuk apartement waar mijn partner en ik leuk kunnen wonen in een leuke buurt. Over een paar jaar zou ik, onder dezelfde omstandigheden, een iets grotere woning kunnen kopen. Verdwijnt echter de hypotheekrenteaftrek zal het langer duren voordat ik mijn huidige starterswoning verlaat en zal ik deze mogelijk met verlies verkopen omdat de huizenprijzen dalen. Aangezien ik niet graag risico's neem op financieel gebied, betekent dat dus dat mijn partner en ik blijven waar we zitten waardoor andere starters minder keuze hebben op de woningmarkt.

In feite was de renteaftrek natuurlijk nooit bedoeld voor de rijken maar juist voor degenen die onder normale omstandigheden geen hypotheek zouden kunnen krijgen of betalen, zoals starters. Er lijkt me dan ook niets mis met een beperking voor bijvoorbeeld huizen boven de € 500.000,- maar dan nog zal er een overgangsregeling getroffen moeten worden anders blijft de groep die normaal naar een groter huis zou gaan in de prijsklasse boven de € 500.000,- zitten waar ze zit.

Wat verder een ander probleem is, is dat de noodzaak tot bezuinigingen niet door een meerderheid van de burgers wordt gedragen en al zeker niet dat deze bezuinigingen de burger raakt aangezien het niet de burger is geweest die de problemen heeft veroorzaakt. Dus de partij die bezuinigingen voorstelt die de burger het minste raken, zal waarschijnlijk de grootste worden. Naar alle waarschijnlijkheid zal de hypotheekrenteaftrek daar een hele grote rol in gaan spelen.
Nieuw bericht

Archief > 2010 > maart